Anders Celsius

Anders Celsius

(27 Kasım 1701, Uppsala 25 Nisan 1744, Uppsala)
Ünlü İsveçli fizikçi, astronom ve matematikçidir.
Babası astronomi profesörüydü. Astronomi, matematik ve deneysel fizik okuyan Celsius, bir süre Uppsala Üniversitesinde matematik profesörü olarak öğretim üyeliği yaptıktan sonra 1730da Astronomi profesörlüğüne getirildi. 1733te kendisinin ve başkalarının kutup ışıklarına (aurora borealis) ilişkin, yapmış oldukları 316 gözlemin sonuçlarını derleyerek yayımladı.
1736da dünyanın kutuplardan daha basık olduğunu ileri süren Newtonun savını kanıtlamak amacıyla saha araştırması yapan Maupertiusun ekibiyle İsveçin kuzeyindeki Torniaya gitti. Meridyen ölçümündeki katkılarıyla bu ekibin Newtonun savını doğrulamasına yardımcı oldu. 1740ta Uppsala Gözlemevini kurarak, Jüpiterin uydularının ışık şiddetindeki değişimi ve fotometrik yöntemlerle yıldızları inceledi.
Celsius bugün astronomi alanındaki çalışmalarında çok, 1742de önerdiği sıcaklık ölçüm sistemi ile tanınır. Termometrelerde yüzlük derecelendirme daha önce kullanılmışsa da, bu skala da bugün kullanılan sistemde iki sabit derecenin bulunması Celsiusun önerisinden kaynaklanmaktadır. Celsius bu amaçla buzun ergime ve suyun kaynama derecelerini sabit noktalar alarak alıp aradaki farkı yüz eşit dereceye bölerek bugün kullanılan termometre sistemini oluşturmuştu.
Ne var ki suyun kaynama noktasını 0 ºC, donma noktasını ise 100 ºC olarak kabul etmişti. Bu derecelendirme sekiz yıl sonra Celsiusun öğrencisi Carl von Linné tarafından tersine çevrilerek bugün kullanılan durumuna getirildi. Santigrat (centigrade) adıyla da bilinen Celsius derecelendirme sistemi, Fahrenheit ve Kelvininkilerle birlikte bugün yaygın olarak kullanılan üç sıcaklık ölçüm sisteminden biridir.

Bir cevap yazın