• 2018-2019 FEN BİLİMLERİ YILLIK PLANLARI

Fiziksel ve Kimyasal Değişimler-Konu özeti

İNDİR

MADDELERİN HALLERİ

KATI, SIVI, GAZ


• Katı hali, maddenin en düzenli halidir.
• Katıları oluşturan tanecikler arasındaki boşluklar yok denecek kadar azdır.
• Katı tanecikleri arasındaki çekim kuvveti çok fazladır.
• Katıların belirli bir şekli ve belirli bir hacmi vardır.
• Katılar sıkıştırılamaz


• Sıvılar, katılara göre daha düzensizdir.
• Sıvıları oluşturan tanecikler arasındaki boşluklar, katılara göre biraz fazladır.
• Sıvı tanecikleri arasındaki çekim kuvveti, katılardakine göre daha azdır.
• Sıvıların belirli bir şekli yoktur. Bulundukları kabın şeklini alırlar.
• Sıvıların belirli bir hacmi vardır.
• Sıvılar, akışkandır.
• Sıkıştırılamaz kabul edilir.

• Gaz hali, maddenin en düzensiz halidir.
• Gazları oluşturan tanecikler arasındaki boşluklar çok fazladır.
• Gazları oluşturan tanecikler arasındaki çekim kuvveti çok azdır.
• Gazların belirli bir şekli yoktur. Bulundukları kabın şeklini alırlar.
• Gazların belirli bir hacmi yoktur. Bulundukları kabın hacmini alırlar.
• Gazlar rahatlıkla sıkıştırılabilir


FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞMELER :

ÖzelliklerKatıSıvıGaz
SıkışmaSıkıştırılamazSıkıştırılamazSıkıştırılır
GenleşmeGenleşirGenleşirGenleşir
TitreşimYaparYaparYapar
ÖtelemeYapmazYaparYapar
Tanecikler Arası BoşlukYokturÇok azÇok fazla
Belirli şekliVardırYokturYoktur

FİZİKSEL DEĞİŞMELER :

Maddenin yapısı değişmeden sadece dış görünüşünde meydana gelen değişmelerdir. Fiziksel değişmeler sonucunda yeni maddeler oluşmaz. Sadece maddenin renk, şekil, büyüklük gibi özellikleri değişir. Fiziksel değişmeler sonucunda maddenin kimliği değişmez.

ÖRNEKLER :

• Buzun erimesi
• Kağıdın yırtılması
• Tebeşirin toz haline getirilmesi
• Küp şekerin ezilerek toz şeker haline getirilmesi
• Suyun donması
• Çaydanlıktaki suyun buharlaşması
• Camın buğulanması
• Akşamları gökyüzünün renginin maviden kızıla dönüşmesi
• Altından bilezik yapılması
• Odunun kırılması
• Camın kırılması
• Yemek tuzunun suda çözünmesi
• Yoğurttan ayran yapılması
• Bakırdan tencere yapılması
• Havucun rendelenmesi

KİMYASAL DEĞİŞMELER :

Maddenin iç yapısında meydana gelen değişmelerdir. Kimyasal değişmeler sonucunda maddenin kimliği değişir ve yeni maddeler oluşur. Kimyasal değişmeye uğrayan maddeler eski haline döndürülemez.

ÖRNEKLER :

• Kömürün yanması
• Sütten yoğurt ve peynir yapılması
• Demirin paslanması
• Meyvelerin çürümesi
• Un ve sudan hamur yapılması
• Kumdan cam yapılması
• Ekmeğin küflenmesi
• Kabartma tozunun üzerine limon sıkılması
• Canlıların ölmesi
• İnsanın sindirim ve solunum yapması
• Bitkilerin fotosentez yapması
• Üzüm suyundan sirke yapılması
• Doğalgazın yanması
• Dişlerimizin çürümesi
• Yumurtanın haşlanması
• Gümüşün açık havada zamanla kararması

MADDEFİZİKSEL DEĞİŞİM GEÇİRMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
KAĞIT
ET
MUM
ODUN
DEMİR
UN
ELMA
ÜZÜM
KÖMÜR
BUZ
ÖZELLİKLERKATISIVIGAZ
Genleşir.
Sıkıştırılabilir.
Tanecikler arasında çok boşluk vardır.
Sıkıştırılamaz
Titreşim hareketi yaparlar.
Tanecikler arasında boşluk yoktur.
Konulduğu kabın şeklini alır
Öteleme hareketi yaparlar.
Akma özelliğine sahiptirler
Yayılma özelliğine sahiptirler.
  1. Suyun, alkolün buharlaşması………
  2. Karın veya buzun erimesi………
  3. Suyun donarak buza dönüşmesi…………
  4. Islak çamaşırların kuruması………
  5. Camın kırılması…………
  6. Havucun, kaşarın rendelenmesi………………
  7. Fındığın havanda dövülmesi…………
  8. Ekmeğin, peynirin dilimlenmesi……………
  9. Tuzun veya şekerin suda çözünmesi…………
  10. Mürekkebin su içinde dağılması………………
  11. Etin kıyma olması……………
  12. Kıymadan köfte yapılması……………
  13. Çikolatanın, tereyağının, dondurmanın erimesi…………
  14. Mumun erimesi…………
  15. Kağıdın katlanması………………
  16. Ağacın kesilerek odun elde edilmesi…………
  17. Gazın sıkıştırılıp sıvıya dönüşmesi…………….
  18. Demir telin kesilerek parçalanması…………
  19. Portakalın soyulması, suyunun sıkılması………….
  20. Kaya parçasının toz haline getirilmesi…………
  21. Kumun su ile ıslatılması…………
  22. Odunun talaş haline getirilmesi…………
  23. Sucukları dilimlemek…………
  24. Yumurtanın yıkanması, kırılması ve çırpılması……………
  25. Kalem ucunu kırılması, kalemtıraşla açılması……………
  26. Patatesin, elmanın soyulması……………
  27. Soğanın (sebzelerin) doğranması…………
  28. Sarımsağın ezilmesi…………
  29. Saçın kesilmesi…………
  30. Yoğurttan ayran yapılması……………
  31. Kumaşın kesilmesi…………
  32. Metal ataşın eğilip bükülmesi……………
  33. Kağıdın buruşturulması, yırtılması………………
  34. Altından bilezik yapılması……………
  35. Hamurun yoğurulması…………
  36. Tahtadan masa yapılması……………
  37. Küp şekerin toz haline getirilmesi………
  38. Bulutların havada yer değiştirmesi………
  39. Tebeşirin toz haline getirilmesi…………
  40. Elektrik tellerinin genleşmesi…………
  41. Yağmurun ,karın, dolunun, sisin oluşması……………
  42. Naftalinin donması…………
  43. Gümüşün kararması……………
  44. Kömürün yanması……………
  45. Peynirin, ekmeğin küflenmesi…………
  46. Patatesin kızartılması…………
  47. Sütün mayalanması………….
  48. Meyve ve sebzelerin çürümesi……………
  49. Sütten peynir ve yoğurt yapılması………………
  50. Kum, kireç ve suyun karıştırılarak beton yapılması………
  51. Kesilmiş elmanın açık havada renk değiştirmesi………
  52. Sütün, tereyağının, yoğurdun ekşimesi…………
  53. Demirin, vidanın, çivinin paslanması………………
  54. Bitkilerin fotosentez yapması…………
  55. Yaprakların sararması…………
  56. Yemeğin bozulması……………
  57. Hamurun mayalanması……………
  58. Demirin eritilmesi…………
  59. Kağıdın yanması……………
  60. Dişlerin çürümesi……………