Isı ve Sıcaklık-Konu özeti

İNDİR

ISI VE SICAKLIK

http://static.uzmantv.com/articles/370/qd0QMr0ig0H/1.jpg

Suna, bir çaydanlık ve cezveyi su ile doldurdu. Bunları ocağın aynı miktarda ISI veren bölümlerine koyarak 5 dakika ısıttı. Çaydanlığın ve cezvenin sıcaklıklarını ölçtüğünde cezvedeki suyun sıcaklığının daha yüksek olduğunu gördü.

Eşit miktarda ısı almalarına rağmen miktarı az olan sıvının sıcaklık artışı daha fazla oldu. Buradan anlıyoruz ki ısı ve sıcaklık farklı kavramlardır.

http://www.fenokulu.net/kavramresim7/isi_kutle_iliskisi.gif

Aynı büyüklükteki iki bardağa eşit miktarda buz koyalım. Bardaklardan birini tamamen sıcak suyla dolduralım, diğerine yarısına kadar sıcak su koyalım. Her iki bardağa da konulan suyun sıcaklığı eşit olmasına rağmen çok su konulan kaptaki buzlar daha çabuk erir. Bardaklara konulan suların sıcaklıkları eşit, ısıları farklıdır. Miktarı çok olan suyun enerjisi fazla olduğu için ısısı fazladır.

NOT: Isı bir enerji türüdür. Sıcaklık termometre ile ölçülen değerdir. Bir bardak suyun ısı enerjisi vardır. Termometre kullanarak bu bardaktaki suyun sıcaklığını ölçeriz.

Termometrede sıcaklık derece selsiyus olarak ölçülür ve °C ile gösterilir. °C ile ifade edilen kavramlar sıcaklıktır. “Bugün havanın ısısı 26 °C’tur.” kullanımı yanlıştır. 26 °C olan havanın ısısı değil, sıcaklığıdır.

NOT: Isı ve sıcaklık farklı kavramlar olduğu için birbirinin yerine kullanılamaz.

NOT: “Yalnızca yanan ya da sıcak olan maddelerin ısı enerjisi vardır.” düşüncesi yanlıştır. Soğuk olarak düşündüğümüz maddelerin de ısı enerjisi vardır. Ancak sıcaklıkları düşüktür.

ISI

SICAKLIK

Bir enerji türüdür. Enerji değil hissedilen bir duyumdur.
Kalorimetre ile ölçülür. Termometre ile ölçülür.
Birimi Calori ve ya Joule dür. Birimi 0C (derecedir).

NOT: 1 cal=4 Joule

ISI ALIŞVERİŞİ

Çorba servisi için masaya koyduğumuz kâseyi rahatlıkla tutarız. Kâseye kaynamakta olan tencereden çorba koyduğumuzda kâseyi tutamayız. Kâse sıcak çorbanın etkisiyle ısınır. Bir süre beklediğimizde çorbanın soğuduğunu fark ederiz.

Farklı sıcaklıktaki iki madde birbirine temas ettiğinde sıcaklığı yüksek olan soğur, düşük olan ise ısınır.

Buzdolabından çıkardığımız soğuk suyu bardağa doldurduğumuzda bardağın soğuduğunu dokunarak anlayabiliriz. Bir süre sonra su da ısınmaya başlar. Su bardaktan ve ortamdan ısı aldığı için ısınmıştır.

Isı Alışverişi Nasıl Gerçekleşir?

Umut, içmek için ısıttığı süt çok ısınınca soğutmak istedi. Bunun için sıcak süt olan bardağı soğuksu dolu kabın içine yerleştirdi. Bir süre sonra sütün soğuduğunu, kaptaki suyun ısındığını fark etti.

Çünkü süt ısı verdiği için soğumuş, su da ısı aldığı için ısınmıştır. Sıcaklıkları farklı bu iki madde arasında ısı alışverişi olmuştur.

Umut ısı alışverişini daha iyi anlamak için bir deney yapmaya karar verir. Bir bardağa buz doldurarak içinde musluk suyu bulunan kabın içine koyar. Bardağa ve kaba birer termometre yerleştirerek sıcaklıklarını ölçer.

  1. Buz dolu bardağın sıcaklığı, kaptaki suyun sıcaklığından düşüktür.
  2. Bir süre sonra bardaktaki termometrede sıcaklık yükselirken kaptakinin sıcaklığı düşmektedir.
  3. Soğuk olan ısı almakta, sıcak olan ısı vermektedir.
  4. Isı akışı, sıcaktan soğuğa doğru olmaktadır,
  5. Her iki termometrenin sıcaklığı eşit duruma gelmiştir. Demek ki ısı alışverişi tamamlanmıştır.
  6. Isı alışverişi maddelerin sıcaklıkları eşitlenene kadar sürer.

Hangi Durumda Daha Çok Isınır?

Meliha ile Yahya, eşit miktardaki sıvıların ısıtıldığı süre ile sıcaklık artışı arasında bir ilişki olup olmadığını anlamak için bir deney yaptılar.

Eşit büyüklükte iki behere üç yüzer mililitre su koydular. Beherleri iki ayrı ispirto ocağında ısıttılar.

Yahya suyu 3 dakika,

Meliha ise 10 dakika ısıttı.

Meliha’nın ısıttığı suyun sıcaklığı, diğerinden fazlaydı.

Not: Uzun süre ısıtılan maddeler daha çok ısı alır. Daha çok ısı alan maddelerin sıcaklıkları da daha çok artar

Sütü sıcak olmasını istediğimizde daha çok ısıtırız.