Elementlerin Sınıflandırılması-Konu özeti

İNDİR

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

  1. Elementlerin Sınıflandırılması

  • Bilim insanları yeni elementler keşfettikçe ve elementlerin sayısı arttıkça benzer özelliklerine göre elementleri çeşitli şekillerde sınıflandırmışlardır. Böylece elementler sınıflandırıldıklarında daha kolay öğrenilebilir hâle gelmiştir.
  • Johann Döbereiner: Benzer özellik gösteren elementlerden üçlü guruplar oluşturarak sınıflandırma yapmıştır. Ona göre; lityum,sodyum, potasyum benzer özellikler gösterdiği için bir grup oluşturuyordu.
  • Alexandre Beguyer de Chancourtois: Benzer fiziksel özellikler gösteren elementleri dikey sıralarda olacak şekilde sarmal olarak sıralamıştır.Bu sıralamada bazı iyon ve bileşiklere de yer vermiştir.
  • John Newlands: O devirde bilinen 62 elementi artan atom ağırlıklarına göre sıralamış, ilk 8 elementten sonra benzer fiziksel ve kimyasal özelliklerin tekrar ettiğini görmüştür.’’Bir numaralı elementten sonra gelen sekizinci element ilk elementin bir çeşit tekrarıdır; tıpkı müzikte bir oktavın sekizinci sesi gibi.’’ John Newlands
  • Dimitri Mendeleyev: Mendeleyev ve Meyer birbirlerinden habersiz aynı sıralamayı bulmuşlardır. Ancak Meyer fiziksel özelliklere göre sınıflandırma yaparken, Mendeleyev atom ağırlıklarını göz önünde bulundurmuştur.

Bu sıralama günümüzde kullanılan elementlerin sınıflandırılmasına yakın bir sıralamadır.

  • Henry Moseley: Günümüzde kullanılan modern periyodik sistemin temeli; atom altı parçacık olan protonun keşfine dayanmaktadır. Henry Moseley adlı bilim insanı, elementleri, element atomlarının proton sayılarına (atom numarasına) göre düzenlemiştir.
  • Glenn Seaborg:Periyodik tablonun altına iki sıra daha ekleyerek periyodik sisteme son şeklini vermiştir.

  • Periyodik sistemde bulunan yatay sıralara PERİYOT, dikey sıralara ise GRUP adı verilir. Periyodik sistemde 7 tane periyot ,18 tane grup vardır. (8 tane A, 10 tane B grubu)
  • Aynı grupta olan elementler sertlik, parlaklık, iletkenlik gibi özellikleri ve elektron almaya/vermeye olan yatkınlıkları bakımından birbirine benzerdir.Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.

Periyodik sistemde yer bulma:

  • Proton sayısı (atom numarası) bilinen bir elementin periyodik sistemdeki yeri bulunabilir.
  • Önce elementin nötr haldeki elektron dağılımı yapılır.
  • Katman sayısı elementin periyot numarasını verir.
  • Son yörüngedeki elektron sayısı (değerlik elektron sayısı) ise o elementin grup numarasını verir.

  1. Periyot 2A grubu

  • Periyodik tabloda, aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe;
  • Proton sayısı artar.
  • Elektron alma eğilimi artar.
  • A grubu için son katmandaki elektron sayıları artar
  • Katman sayısı değişmez.
  • Periyodik tabloda, aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe;
  • Proton sayısı artar.
  • Elektron verme eğilimi artar.
  • Son katmandaki elektron sayısı değişmez.
  • Katman sayısı artar.

Metallerin Özellikleri:

  • Periyodik sistemin solunda yer alırlar.( Hidrojen ???)
  • Oda sıcaklığında katı haldedirler.(Civa hariç)
  • Tel ve levha haline gelebilirler.( Haddelenebilirler)
  • Isı ve elektriği iyi iletirler.
  • Parlaktırlar.
  • Daima elektron vererek (+) yüklü iyon(katyon) oluştururlar.
  • Sadece ametallerle bileşik oluşturabilirler.
  • Sıcaklık yükseldikçe elektrik iletkenlikleri azalır.
  • Metaller arasında pek çok benzerlik olmasına karşın, her metalin farklı özelliği vardır. Bu sebeple farklı kullanım alanlarına göre uygun metal seçilir. Bazı metaller örneğin; alüminyum hafif olduğu için havacılık endüstrisinde, ısıyı iyi ilettiği için mutfak gereçlerinde kullanılır. Krom sert olduğu için zırhlı araç yapımında kullanılır.

Ametallerin Özellikleri:

  • Periyodik sistemin sağ tarafında yer alırlar.
  • Oda sıcaklığında katı, sıvı ve gaz halde bulunabilirler.
  • Tel ve levha haline getirilemezler. (Haddelenemezler)
  • Isı ve elektriği iyi iletmezler.
  • Mattırlar.
  • Elektron alarak (-) yüklü iyon(anyon) oluşturma eğilimindedirler.
  • Metallerle ve ametallerle bileşik oluşturabilirler.
  • Sıcaklık yükseldikçe elektrik iletkenlikleri azalır.
  • Bir ametal olan klor suyun temizlenmesinde, flor diş macunu yapımında, azot bileşikleri ise tarımda gübre olarak kullanılır.

Yarı Metallerin Özellikleri:

  • Bazı fiziksel özellikleri ve görünüşleri yönünden metallere, kimyasal özellikleri bakımından daha çok ametallere benzer.
  • Oda sıcaklığında katı halde bulunurlar.
  • Tel ve levha haline gelebilirler. (Haddelenebilirler)
  • Isı ve elektriği metallerden az, ametallerden çok iletirler. (Yarı iletkenlik)
  • Parlak bir görünüme sahiptirler.
  • Sıcaklık yükseldikçe elektrik iletkenlikleri artar.
  • Bor ve silisyum, germanyum, arsenik, antimon, tellür, polonyum ve astatin yarı metallerdir.
  • Hem metallerin hem de ametallerin özelliğini taşıyan yarı metaller elektronik devre elemanlarında ve birçok alanda kullanılmaktadır. Örneğin; bu elementler kamera ve mikroskop mercekleri ile projektörlerde yarı iletkenlik özelliğinden dolayı tercih edilmektedir.
  • Metal sınıfında yer alan 1. ve 2. grup elementleri, ametal sınıfında yer alan 7 ve 8. grup elementleri özel olarak adlandırılmışlardır.
  • 1A grubu “ alkali metaller”, 2A grub da “toprak alkali metaller” olarak adlandırılmıştır. (3A grubu toprak metalleri )
  • Ametal’in sınıfındaki 7A grubunda Bulunan elementler “ halojenler ”, 8A grubunda Bulunan elementler de “ soya gazlar” Veya “asal gazlar” Adını almıştır.