• 2018-2019 FEN BİLİMLERİ YILLIK PLANLARI

Kütle ve Ağırlık İlişkisi

İNDİR

Kütle

Kütle, bir cismin sahip olduğu madde miktarıdır.

m (mass ) harfi ile gösterilir.

Kütle eşit kollu terazi ile ölçülür. Birimi kg, gr veya tondur.

Madde miktarını değiştirerek kütleyi de değiştirebilirsiniz.

Yani madde miktarını arttırırsanız kütle artar, madde miktarını azaltırsanız kütle de azalır.

Fakat herhangi bir yer değişikliğinde kütle değişmez.

Yer Çekimi Kuvveti

  • Elimizdeki topu yukarıya doğru attığımızda top tekrar yere doğru düşer.
  • Uçaktan serbest bırakılan paraşütçü yere doğru düşer.
  • Musluk açıldığında su aşağı doğru akar.
  • Yağmur yağdığı zaman yağmur damlacıkları yere doğru düşer.
  • Elimizde düşen elma yere doğru düşer. Bunların sebebi nedir?

Her zaman kuvvetin etkisiyle karşı karşıya kalırız? Ama bu kuvvetler uzun süreli üzerimize etki etmezler.

Ama öyle bir kuvvet vardır ki onun etkisinden kurtulamazsınız daima hissedersiniz.

Dünya cisimlere cisimler de dünyaya kuvvet uygular.

Uygulanan bu kuvvetleri mıknatısların birbirlerine uyguladıkları çekim

kuvvetlerine benzetebilirsiniz.(temas gerektirmeyen bir kuvvet) Bu mıknatıslardan büyük mıknatıs küçük mıknatısı çeker.

Dünya ve cisimlerde aynı mıknatıs gibi birbirlerine çekim kuvveti uygularlar ama dünyanın kütlesi cisimlerin kütlesinden büyük olduğundan onları kendisine çeker.

Dünya ile yeryüzündeki kütleler (cisimler) arasındaki çekim kuvvetine yer çekimi kuvveti denir.

Yer çekimi dünyadaki bütün cisimlerin üzerine etki ederler.

Yer çekim kuvveti temas gerektirmeyen bir kuvvettir ve g(gravity) harfiyle gösterilir birimi newton’dur. Ve dinamometre ile ölçülür.

Yer çekimi kuvvetinin yönü daima dünyanın merkezine doğrudur.

Yer çekimi kuvveti dengelenmemiş kuvvetlerdendir.

Dünyanın şeklinin geoid olduğunu biliyoruz yani kutuplarda biraz daha basıktır.

Bundan dolayı kutuplar dünyanın merkezine daha yakındır.

Bundan dolayı da kutuplarda yer çekimi kuvveti daha fazladır.

Unutmayın Dünyanın merkezine ne kadar yakınsanız size o kadar çok çekim kuvveti uygulanır!

Kütle Çekim Kuvveti

Bütün gök cisimleri üzerlerindeki varlıklara çekim kuvveti uygular.

Varlıklara gök cisimleri tarafından uygulanan çekim kuvveti kütle çekim kuvveti olarak adlandırılır. Kütle çekim kuvveti Dünya için yer çekimi kuvveti olarak isimlendirilmiştir.

Kütle çekim kuvveti gök cisminin büyüklüğüne bağlıdır. Yani gök cismi ne kadar büyükse kütle çekim kuvveti o kadar büyüktür.

Kütlesi en büyük olan gezegen Jüpiter’dir. Buna göre kütle çekim kuvveti en fazla olan gezegen Jüpiter’dir.

Dünya’daki kütle çekim kuvveti Ay’daki kütle çekim kuvvetinin yaklaşık 6 kat daha fazladır.

Ağırlık

           

Eşyalarımızın bir kütlesi vardır. Yer çekimi de bu kütlelere etki etmektedir.

Kütleye etki eden bu yer çekimi kuvvetine ağırlık denir.

(Yani kütle ve yerçekiminin birleşmesi sonucu ağırlık dediğimiz kuvvet ortaya çıkmaktadır.)

Ağırlık kütleye bağlıdır. Yani kütle artarsa ağırlık da artar.

Ağırlık yer çekiminin büyüklüğüne bağlıdır. Yani yer çekiminin büyüklüğü artarsa ağırlık da artar.

Dünyanın merkezine ne kadar yakın olursanız yer çekimi o kadar fazla olur dolayısıyla ağırlığınızda o kadar fazla olur.

Ağırlık bir kuvvettir.

Aşağı yönlü ok ile gösterilir. Dinamometre ile ölçülür ve birimi newton’dur.

Ağırlık kısaca G ile gösterilir.

Ay’ın çekim kuvveti, Dünyanın çekim kuvvetinin 1/6 sı kadardır. Ay’da yer çekimi daha az olduğu için ağırlık da daha azdır. Çünkü ağırlığı kütle ve yer çekimi etkiler.

Ay’da olduğu gibi diğer gezegenlerde de yerçekiminin farklı olmasından dolayı bir cismin ağırlığı farklı farklıdır.

Kütle ve Ağırlık Arasındaki Farklar